أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
448
قانون ( فارسى )
سواركارى براى كسى كه نقرس دارد بسيار زيانآور است ؛ حالت نقرس را بر مىانگيزد و درد و آزار شدت مىيابد . كسى كه از قديم نقرس نداشته و بدان عادت نكرده است ، از ورزش به افراط و سوارى به افراط يكهو و يكباره ، درد و آزار زياد و هيجان نقرس به سراغش نمىآيد ؛ امّا به تدريج وضعش به وخامت مىانجامد . اگر از اثر ورزش زياد خستهكننده و بيش از حد لازم ، يا از سواركارى بسيار خستهكننده و بيش از حدّ لازم درد مفاصل - بويژه درد نقرس - شدت يافت ، روغنهاى تقويت كنندهء اندامان دردمند را بر جاى بيمارى بمال ! بيماران درد مفاصل بايد به هيچ وجه گوشت غليظ نخورند و از هر غذاى شورمزه دورى جويند . ماهى نمك سود و غيره كه بر آن نمك پاشيدهاند و سبزيهايى از قبيل سلق ، هويج و خيار نخورند . خربزه از آنجا كه توليد خون آبكى مىكند زيانآور و از آنجا كه ادرارآور است به نفع بيمار است ؛ در نتيجه براى برخى از حالات بيمارى و برخى از بيماران سازگار و براى برخى ناسازگار است . چنين بيمارانى نبايد شراب زياد و پرمايه بخورند بلكه اصلا نبايد شراب بخورند . بايد غذاى زودهضم كه خوب هضم مىشود بخورند . نبايد شكم را از خوراك پر و مالامال كنند . نبايد ورزش عادتى كه داشتهاند ترك كنند و درحالىكه ورزش مىكنند نبايد زياد از حدّ خسته شوند . حركات زياد خستهكننده براى آنها زيانآور است ؛ بويژه بر شكم سير خسته شدن بسيار بسيار بد است . بايد از جماع كردن دور باشند جماع به زيان آنها است . زياد آبتنى با آب گرم نكنند آب گرم خلط را آب مىكند و خلط جريان مىيابد و به مفاصل درمىآيد . امّا اگر هنگام بيمارى در آبهاى گرم معدنى شستشوى تن كنند به نفع آنها است . اگر به حمام گرم رفتند و با آب گرم خود را شستند ، در ابتداى استعمال آب گرم و در اواسط تنشوئى با آب گرم و بعد از آن ، آب سرد بر مفاصل بپاشند كه زيان آب گرم را تلافى مىكند و نفع بينند ؛ مشروط بر اينكه اعصاب ناتوان نداشته باشند و بيم آن نرود كه آب سرد را تحمل نكنند . هرگز نبايد همينكه غذا خوردند بخوابند كه اين بدترين زيانها را براى بيماران درد مفاصل در بر دارد . علاج عرق النسا براى علاج درد عرق النسا و درد باسن و علاج درد زانو كه ريشه دوانيده و مستحكم شده باشند ، بايد به دستورات عمومى علاج درد مفاصل مراجعه كنى . و تو مىدانى و تذكر دادم كه طرز علاج نه از حيث دارو بلكه از حيث وقت و هنگام معالجه فرق مىكند . در معالجهء درد داخل باسن و زانو و يا هرچه كلمهء عرق النسا بر آن تطبيق مىكند نبايد در نخستين مرحله كوشش كرد كه خلط سبب بيمارى را از راه باز دارى ، كه حتما زيان بسيار مشكل ببار آيد ؛ زيرا در چنين حالاتى مادهء بيمارى در ژرفاى دور قرار گرفته است ، داروى بازدارنده تنها آن را در جاى خود حبس مىكند و ياراى بيرون آوردنش را ندارد و تحليل رفتن مادهء حبس شده در اين ژرفا بسيار دشوار است . به علاوه مادهء حبس شده مفاصل را براى از جا بركندگى و تكان خوردن آماده مىسازد ؛ زيرا اثرش كاهش نيافته و بازدارندهاى هم به آنجا نمىرسد كه در برابرش مقاومت كند . پس چه بايد كرد ؟